Een blog over wat de Zuid-Afrikaanse Ubuntu-filosofie voor de Nederlandse gezondheidszorg kan betekenen…

We willen allemaal graag gezond zijn en bij voorkeur gezond oud worden. Ten minste, in mijn werk als ambulanceverpleegkundige ontmoet ik geen mensen die niet het ‘goede’ willen voor zichzelf en de ander. Tegelijkertijd word ik dagelijks geconfronteerd met een groot verschil tussen ‘dit goede’ en de realiteit. Namelijk het verschil tussen willen en kunnen, het verschil tussen intentie en gedrag.

Beginnen over leefstijl is het intrappen van een open deur

Verreweg de meeste gezondheidsklachten waar we met de ambulance met spoed naar toegestuurd worden, zijn leefstijl gerelateerd. Meer dan de helft van de Nederlanders worstelt met enige vorm van overgewicht. Vrijwel alle mensen met diabetes type 2 lijden eraan, met alle nare gevolgen van dien. Ik ontmoet prachtige mensen, ieder met een eigen verhaal van liefde, schoonheid en dankbaarheid met tegelijkertijd wanhoop, pijn, frustratie en kwetsbaarheid.

Als ambulanceverpleegkundige identificeer ik mij met deze verhalen. En ik worstel en lijd met ze mee. Want al die wensen en worstelingen zitten ook in mij. Ook ik worstel persoonlijk dagelijks met leefstijl en tegelijkertijd wil ik professioneel graag betrokken zijn bij het omkeren van Diabetes type 2. Beginnen over leefstijl als oorzaak van veel gezondheidsproblemen komt daarbij over als het intrappen van een open deur. En hoewel ik zelf geen diabetes heb, ben ik wel ervaringsdeskundige en inmiddels 24 kilo afgevallen. Een lastig proces waarin ik ook als hulpverlener tot de overtuiging ben gekomen dat leefstijl een dusdanig complex vraagstuk is dat op individueel niveau niet opgelost gaat worden.

Mijn zoektocht naar Ubuntu

In mijn zoektocht naar onze gemeenschappelijke menselijkheid kwam ik op het spoor van Ubuntu. Een Afrikaans woord met een universeel concept: ‘een mens is een mens omdat er andere mensen zijn’. Dit concept heeft me als hulpverlener gegrepen en vervolgens persoonlijk niet meer losgelaten.

In deze serie van blogs ga ik op zoek naar wat Ubuntu voor jou en mij en voor onze gezondheidszorg kan betekenen. Ik pretendeer daarbij niet dat ik wéét wat Ubuntu is. Wel dat ik sterk geloof in het feit dat dit de bron kan zijn om de gezondheidszorg anders te gaan inrichten en welvaartsziekten zoals bijvoorbeeld Diabetes Type 2 bij de wortel aan te gaan pakken.

Een mens is een mens omdat er andere mensen zijn

Ubuntu… Het begint met het zien van de ander. Niet alleen in mijn werk als zorgverlener, maar juist ook daarbuiten heel bewust aanwezig zijn: ‘Ik zie jou, hier ben ik’. Stel dat we in Nederland elke dag zo bewust voor elkaar aanwezig zijn. In die volgorde: ‘Ik zie jou, hier ben ik’. Om er voor jou te zijn, om een menselijke verbinding met je aan te gaan en van daaruit onvoorwaardelijke, natuurlijke zorg en hulp willen bieden die jij nodig hebt. Ook in jouw worsteling met leefstijl en Diabetes type 2.

Als de ander zich gezien en gehoord voelt, kan hij of zij er zijn. Dat betekent met de ander op weg gaan. Samen op zoek gaan naar de diversiteit van gezondheid en gedrag. Een weg die verder reikt dan schuld, een weg die niet praat over goed en fout. Een weg van erkenning, herstel en duurzame betrokkenheid van de ander en zijn/haar worsteling. Voor iedereen die verlangt naar het ervaren van een positieve gezondheid. Een verlangen naar vrijheid en veiligheid in het eigen lichaam, huis, gezin en de omgeving. En daar zelf regie over hebben, met het vermogen daarin aanpassingen te kunnen doen zowel op fysiek, emotioneel en sociaal gebied. Wat voor invloed gaat dat hebben op de gezondheidszorg?

Participatief Actieonderzoek

Met ingang van september starten we in Veendam (Gr) vanuit de  Ubuntu-filosofie een groot Participatief Actieonderzoek (PAO) gericht op het omkeren van Diabetes type 2. We nemen jullie graag mee op deze boeiende reis. Op zoek naar Ubuntu, op zoek naar het omkeren van Diabetes type 2 en het ervaren van een positieve gezondheid!